Kongresmen Bil Kiting (Bill Keating) kritizirao ukidanje sankcija Dodiku i podršku američkoj kompaniji povezanoj s Trampovim saveznicima
Demokratski kongresmen Bil Kiting (Bill Keating), najviši demokratski član Pododbora za Evropu Odbora za vanjske poslove Predstavničkog doma Kongresa SAD-a, objavio je oštar izvještaj o politici administracije predsjednika Donalda Trampa (Donald Trump) prema Bosni i Hercegovini.
Izvještaj pod nazivom „Pay for Play in the Balkans“ objavljen je uoči današnjeg saslušanja zamjenika pomoćnika američkog državnog sekretara za Evropu i Evroaziju Danijela Lotona (Daniel Lawton) o situaciji na Zapadnom Balkanu.
Kiting posebno kritizira dvije odluke Trampove administracije – ukidanje sankcija lideru SNSD-a Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i saradnicima, te podršku američkoj kompaniji AAFS Infrastructure and Energy LLC u vezi s projektom Južne interkonekcije.
Prema njegovoj procjeni, ove odluke mogle bi omogućiti političkim saveznicima Donalda Trampa da zarade više od milijardu dolara, dok istovremeno slabe institucije Bosne i Hercegovine, ugrožavaju Dejtonski mirovni sporazum i otežavaju evropski put naše zemlje.
Politika Trampove administracije prema Bosni i Hercegovini potkopava 30 godina dvostranačke američke strategije, ugrožava regionalnu stabilnost, obogaćuje predsjednikove prijatelje i saveznike, osnažuje Rusiju i dovodi u rizik Dejtonski mirovni sporazum – naveo je Kiting.
Jedan od ključnih dijelova izvještaja odnosi se na odluku američkog Ministarstva finansija iz oktobra 2025. godine da sa liste sankcionisanih osoba ukloni Milorada Dodika, njegovu djecu i povezane osobe i firme.
Kiting podsjeća da su SAD Dodika prvi put sankcionisale 2017. godine, dok je administracija Džoa Bajdena (Joe Biden) od 2022. do 2025. proširivala sankcije zbog njegovih destabilizirajućih i koruptivnih aktivnosti.
Trampova administracija ranije je obrazložila ukidanje sankcija tvrdnjom da je provodila „odlučnu, diskretnu diplomatiju“ kako bi se smirila politička i ustavna kriza u BiH.
Kiting, međutim, smatra da Dodik nakon ukidanja sankcija nije postupao na način koji bi opravdao takvu odluku.
U izvještaju se navodi da je Dodik u februaru 2026. tokom posjete Vašingtonu (Washington) ponovo govorio o nezavisnosti RS-a, dok je napadao i tadašnjeg visokog predstavnika Kristijana Šmita (Christian Schmidt).
Kiting ukazuje i na Dodikove kontakte s Moskvom i njegovu podršku ruskoj politici.
– Uklanjanje svih sankcija Dodiku i njegovim saradnicima eliminiralo je ukupnu polugu koju je Trampova administracija imala nad njim, dok je istovremeno nagradilo predsjednikove prijatelje – navodi se u izvještaju.
Drugi veliki dio izvještaja odnosi se na Južnu interkonekciju i američku kompaniju AAFS Infrastructure and Energy LLC.
Kiting tvrdi da su kompaniju osnovali Džozef Flin (Joseph Flynn), brat bivšeg Trampovog savjetnika za nacionalnu sigurnost Majkla Flina (Michael Flynn), te Džesi Binal (Jesse Binnall), Trampov saveznik i advokat.
Prema izvještaju, AAFS je osnovan 24. novembra 2025. godine, samo četiri dana nakon razgovora predstavnika Ambasade SAD-a u Sarajevu s čelnicima Federacije BiH o mogućnosti da američka kompanija razvija, izgradi i upravlja plinovodom.
Kiting navodi da je AAFS do aprila 2026. uveden u zakonodavstvo Federacije BiH kao investitor projekta, čime je, prema njegovoj tvrdnji, dobio praktično ekskluzivnu poziciju za realizaciju projekta vrijednog više od milijardu dolara.
Posebno problematizira činjenicu da AAFS, kako navodi, nije imao ranije iskustvo u energetskom sektoru niti iskustvo u regiji.
– Zabrinut sam što bi potencijalna dodjela ovog ugovora neiskusnoj kompaniji smanjila vjerovatnoću da će plinovod biti pušten u rad. Osim toga, lične i političke veze između AAFS-a i Trampove administracije predstavljaju nepravedan sukob interesa – naveo je Kiting.
Američki Stejt department (State Department) odbacio je ključne dijelove Kitingovih kritika.
U odgovoru je navedeno da SAD gotovo deceniju podržavaju Južnu interkonekciju te da su pružale tehničku pomoć i savjete Vladi Federacije BiH.
Iz Stejt departmenta tvrde da je izbor američke kompanije bio „suverena odluka“ zvaničnika Federacije BiH.
Kiting, međutim, smatra da takvo objašnjenje zanemaruje bliske veze Džozefa Flina i Džesija Binala s Trampovom administracijom.
Izvještaj se bavi i novcem koji su akteri povezani s Trampom i republikanskim strukturama dobijali kroz poslove povezane s BiH.
Prema podacima koje navodi Kiting, RS je od januara 2025. potrošila oko 8,9 miliona dolara na lobiranje u Vašingtonu.
Kompanija RRB Strategies, povezana s bivšim guvernerom Ilinoisa Rodom Blagojevičem (Rod Blagojevich), prema izvještaju dobila je više od 700.000 dolara, dok je Majkl Flin od Vlade RS-a dobijao 100.000 dolara mjesečno za lobiranje.
Džesi Binal je, prema istim podacima, od Trampovog političkog komiteta Save America PAC 2023. godine dobio 191.075 dolara za „pravne konsultacije“.
Istovremeno, Kiting vrijednost potencijalne koncesije AAFS-u procjenjuje na oko 1,3 milijarde dolara.
Upozorenje zbog državne imovine
Poseban dio izvještaja odnosi se na pitanje državne imovine BiH.
Kiting upozorava da bi kombinacija ukidanja sankcija Dodiku, slabljenja pozicije OHR-a i pitanja Južne interkonekcije mogla stvoriti pritisak da se pitanje državne imovine riješi na način koji odgovara vlastima RS-a.
Prema njegovoj procjeni, takav pristup mogao bi dodatno oslabiti državne institucije i favorizirati entitetsko vlasništvo nad državnim.
– Trampova administracija bi mogla koristiti Južnu interkonekciju, osnaženog Dodika, oslabljeni OHR i lične veze s braćom Flin kako bi izvršila pritisak na donosioce odluka na državnom nivou u BiH da pitanje državne imovine riješe na način koji favorizira vlast RS-a – upozorava Kiting.
Traži povratak sankcija
Na kraju izvještaja Kiting poziva Trampovu administraciju da ponovo uvede sankcije Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i saradnicima.
Od Kongresa traži i da ispita komunikaciju zvaničnika Trampove administracije u vezi s ukidanjem sankcija Dodiku i projektom Južne interkonekcije.
Također poziva Stejt department da obustavi diplomatsko zagovaranje AAFS-a i da s institucijama BiH pronađe američku kompaniju koja ima stvarno iskustvo u izgradnji, upravljanju i održavanju plinovoda.
Kiting traži i istragu kompanije AAFS, uključujući njene veze s Trampovom administracijom i izvore finansiranja projekta, kao i saslušanje Majkla Flina, Roda Blagojeviča i drugih lobista koji su radili za Dodika.
U zaključku izvještaja Kiting upozorava da bi politika Trampove administracije mogla dugoročno udaljiti SAD od višedecenijske politike prema BiH.
– Trampova administracija je izabrala predaju separatistima u Bosni i Hercegovini koji odbacuju Dejtonski sporazum i pritom obogatila svoje prijatelje – zaključio je Kiting.
Izvor: avaz.ba